Παρασκευή, 15 Φεβρουαρίου 2013

Συνδέοντας το παλιό με το νέο

Η ιδέα της τεχνοτροπίας έρχεται συχνά στο μυαλό. Ποιά είναι η γλώσσα που θα μιλήσει ο συνθέτης με τον κόσμο γύρω του. Τον κόσμο της πόλης του, της χώρας, του διαδικτύου, του διαφορετικού τόπου και χρόνου. Εδώ που ζώ  δεν έχει συμφωνικές ορχήστρες σκέφτομαι και οι ορχήστρες της προτεύουσας μου σπάνια θα παίξουν μια μουσική που διδάχτηκα να γράφω. Εδώ που ζω οι άνθρωποι δεν ακούνε πολύ κλασσική μουσική. Στο ραδιόφωνο σπάνια θα την ακούσεις και οι συναυλίες είναι λίγες (και ακριβές). Γιατί λοιπόν να θέλω να μιλώ και να γράφω αυτήν την γλώσσα;

http://www.youtube.com/watch?v=UIjUTXPOS0o

Να λοιπόν αυτός ο Vasks να μου μπερδέψει και άλλο τα πράγματα. Ακούω άραγε ατονική μουσική; μια κινηματογραφική μουσική; απλή μουσική για καθημερινή χρήση; Τί ακούω; Και τα φάλτσα των μαθητών μου τί είναι; Λάθη ή μήπως αρχέγονες κλίμακες που η εκπαίδευση και το γούστο μου αποκλείει; Ακούω στις φάλτσες νότες τους νέες κλίμακες μή συκερασμένες, ακούω ήχους που θα ταίριαζαν σε ένα σύγχρονο κομμάτι του Lachenmann ή του Ξενάκη. Μήπως λοιπόν ο συντηρητισμός είναι η αλυσίδα της υποτέλειας της αισθητικής σε αισθητικές ανώτερων λαών και τάξεων. Και όμως εξακολουθώ να αγαπώ πολύ το έργο του Beethoven ή μια απλή άρια αντίκα με το απλό υλικό της, θέλω να την ακούω και να την παίξω. Σπάνια θα παίξω κάτι σύγχρονο γιατί το φοβάμαι, θέλει πολύ πρόβα και φοβάμαι πως ο ακροατής θα το σνομπάρει.
     Να και άλλα πράγματα που πρέπει να αλλάξουν. Θα βάλω ένα σύγχρονο έργο, 5 λεπτά στην επόμενη συναυλία, θα διδάξω στα παιδιά 1 μικρό, εύκολο σύγχρονο έργο, χωρίς να παραλείψω τα υπόλοιπα. Θα συνθέσω και ένα έργο σε 'παλιά' τεχνοτροπία, έτσι για ισορροπία. Θα αναζητήσω τη σχέση ενός μαδριγαλιού με τα φωνητικά έργα του Berio και θα προσπαθήσω να βρώ τις σχέσεις. Και θα ευχαριστήσω αυτόν τον πλασματικό κόσμο του διαδικτύου που με κράτησε τώρα, την δύσκολη στιγμή σε επαφή με την μουσική που βρίσκεται γεωγραφικά μακριά μου.
    Στόχος του καλλιτέχνη να ενώσει τόπους, κόσμους, αισθητικές, να λειτουργήσει ως συνδετικός κρίκος ως πομπός και δέκτης, αντανακλώντας τις εμπειρίες του και μεταδίδοντάς τες σε σημεία που αλλιώς δεν θα έφταναν. Στόχος να πάρει μια χούφτα χώμα απο το μέρος που ζεί και να κάνει το χώμα αυτό πανανθρώπινο μέσα σε έναν πίνακα, να κάνει την λυρική του ιδέα βίωμα για έναν άνθρωπο που θα ζήσει μετά απο τον ίδιο ή έστω να μεταφέρει την ανάγκη αυτή στους γύρω του.
       Και αν τα έργα και οι πράξεις του αποτυγχάνουν, ο ίδιος σηκώνεται κάθε πρωί και ξαναπροσπαθεί. Μέχρι που αντικρύζει μέσα στην μουτζούρα των σημειώσεων και των δημιουργημάτων του τα ψύγματα αλήθειας που αρμόζουν σε κάθε άνθρωπο που προσπάθησε. Είναι το γονίδιο της δημιουργίας. Αυτό που υπήρχε στα κεντήματα της γιαγιάς και στην σκαλιστή πέτρα του θείου στο χωριό. Και είναι χρέος η φλόγα της δημιουργίας να ανάψει και να θεριέψει στις καρδιές όλο και περισσότερων για να υπάρξει ξανά ζωή, περισσότερη ζωή.
     Οι άνθρωποι επιλέγουν τη ζωή ή τον θάνατο. Επιλέγουν να σκοτώνουν ή να ζούν τη μέρα τους και τον χρόνο τους και όταν πραγματικά φεύγουν απο τη ζωή κρίνεται το αν θα μείνουν για πάντα εδώ με το έργο τους ή εαν τεμπέλιασαν και χάσαν μια ζωή. Δεν θα ήθελαμε τίποτε να συμβεί το δεύτερο. Θεωρώ περισσότερο φίλους μου τη γιαγιά και τη μητέρα μου που δεν είναι φυσικά εδώ αλλά οι πράξεις , τα έργα και οι σκέψεις τους με έχουν επηρεάσει βαθύτατα, παρά τους όσους μιλώ και συναναστρέφομαι καθημερινά.
       Και ο Φώτης ο Βαρέλης ή ο Παντελής ο Ευθυμίου που τους διάβασα ένιωθα να είναι κολλητοί μου φίλοι, αυτούς που θα αστειευόμουν και θα έλεγα χαζομάρες μια Κυριακή στον καφέ. Να η χούφτα με το χώμα μου λοιπόν και γιά να δούμε πως θα γίνει αυτό το χώμα ικανό να προσπεράσει τον τόπο και τον χρόνο.
      Ενα σακούλι χώμα μου έφερε στην τάξη την τελευταία ώρα ενα παιδί της πρώτης και όταν τον ρώτησα τί είναι αυτό μου απάντησε: Χώμα απο την αυλή μας κύριε.
Είχε μεγάλη αξία για αυτόν. Το άφησε προσεκτικά έξω απο την τάξη, άκουσε την γκρίνια μου και στο τέλος, τελειώνοντας το σχολείο το πήρε μάλλον σπίτι του.
 

Αποσυνθέτοντας τη μουσική

Είναι αλήθεια πως η μουσική μπορεί να έχει όσες ερμηνείες της δίνουμε. Και είναι η ικανότητα να ταυτιστούμε με μια μουσική που μας δίνει την ώθηση να την καταλάβουμε και να νιώσουμε τέρψη απο αυτή. Μπαίνουμε μετά σε μια διαδικασία ανάλυσης της με υποκειμενικά και αντικειμενικά κριτίρια ψάχνοντας μια απεικόνιση της νέας εμπειρίας και γνώσης με τα δικά μας μέσα: νότες, τεχνικές, σκίτσα, μακροσκελή παράλληλα κείμενα όπως αυτό που γράφεται ενώ ακούω το έργο του Ξενάκη ΑΚΑΝΤΗΟS:
http://www.youtube.com/watch?v=uyVF6YvC_U4

Και το έργο που γίνεται κείμενο δημιουργεί της προϋποθέσεις για ανασύνθεση του χρησιμοποιώντας τη νέα γλώσσα, τη γλώσσα του καινούριου επίδοξου συνθέτη. Ισως έτσι η σύνθεση ενός έργου να γίνεται η επανασύνθεση του αρχικού άφθαρτου πνευματικού έργου, της πρώτης σύνθεσης. Αρκετά Ορθόδοξη και Ελληνική αυτή η ιδέα όσο και επικίνδυνη σε λάθος χέρια και αυτιά. Είναι όμως ανάγκη να μιλήσει κανείς για την κυκλικότητα των δημιουργιών για την αδιάκοπη καταστροφή και αναδημιουργία τους.


The need of personal space and time during the crisis

It's now and then that I feel the need to write in English. I believe it has to do with the fact that I consider writing in a diiferent language as working on a different mo de. I just hope that I can keep my English into a discent level in order to do this.
  The financial crisis in becoming a major factor as regards to the aesthetic descisions around me. It also affects the level of time and concentration that one can give in scientific-aesthetic matters. In simple words, one must work more, in 'simpler' jobs in order to earn a living and it is considered a bad thing if being in your 30's you spend time and money in your education or have dreams for a more specialized job, let us say you have a PhD (as I do) and wish that some day you could be able to teach in a University. You should be happy that you have a job, even if it is not temporary.
       This also affects the way you compose: You have zero time to compose as you work from the morning until 9 at night and then you probably have to do your tommorows preparation, rest or see your family. You can cheat by composing while your pupils take a break at school but do you really want to do this? Performance: It is consider oed a blasphemy to travel in order to see your vocal coach, no discussion about a seminar or a workshop. Well, this is not working out. This is an unfair thing that harms all your potential and has nothing to do with development, it is a waste of resources and a waste of your time. 
     Of course you will push yourself to the limit, up to the point of exaustion to keep up the dream alive because it is the only thing that you can offer to your society and to ut your pupils but you need to be sure that this is a clear attak on your art and science by brutal non - educated people. I do not want to sound as politically left here. Art is beyond these things even if it embraces certain ideologies briefly when the creator feels the need to. But still this is done briefly and purely for inspirational reasons. At least that is the case for my art.
       There are of course humanitarian principles: No suffering, no vielence and others..... but still we need to be able to measure things, and things are out of control. Mass immigration is a problem, no clear plan on the economic growth is a problem. Everything is a problem. One can not blame the right wing for adopting such an ideology in sucho an occasion. What one fears is the outcome: A civil war maybe or a new occupation by some barbarians that belong to a different nation (we too have barbarians -in costumes or not- that do belong in all political parties).
      And it still a question on where to find inspiration. Maybe it is a matter of lack of talent, maybe a lack of time but one has to fight to overome all this. I am listening to sciarrino
http://www.youtube.com/watch?v=gyrgT85C0N0
I understand that the creator an not give up in trying, sucessfully or not. It seems like his destiny, even more when he gets rejeted by political conditions or by his own powers. And reading a book on the life of Verdi in Greek (I will not bother mentioning its title) I start to feel that the life of composers have been thoroughly dramatized to fit the needs of people for a super-hero beyond reach. The book makes me feel so unable to create art because of the lack of the properties of an artist. So does this crisis. But why should we make people feel less capable. Do we thing that in this way they respect art more. If I continuously point out the faults of my students will they progress. Why are theym pointing out to such a degree the faults of my nation, or of any nation? There is something suspicious here. I sense non creative people, sick people sitting on their chairs, doing nothing than destroying other and eventually themselves in the long term. That seems to be against everyone, including the ones that seems to have the economic power and learly suffer from mental illnesses (Dante's Inferno a useful read).
          Today I sound like a 16 year old but I need to. As I write the music flows easilly and I do not feel annoyed by it. Atonality makes sense. Atonality in this piece http://www.youtube.com/watch?v=Gw6FuhtDy5U.
It is therefore new rules we need to explore. The new rules of nature that we find in algorithms. I wish I could purchase the Artsong software. I need an algorithmic program. A program to generate mud for me to utilize in my new constructions. I wish mud could run free from the old forms that keep it constrained and not letting it create new structures. We need new ideas now, together with the old ones to overcome the new problems.
      We must not fear, we must bring together out mental forces and try to overcome this. It is a new challenge and our mind is our ally. It is time for the new art to emerge. New pedagogy, new constructional rules, new ideas that will eventually become old and will be surpassed by the next generations. But, alas, let us not give them nothing new. We must not make them think that we did not live, we did nor create beyond our youth. I fear that if we do, they will do the same and their lives will be miserable. I do not want the lives of my children, my children's friends and the lives of my pupils to be like that.

Δευτέρα, 4 Φεβρουαρίου 2013

Γράφουμε για να διαβάσουμε...

Γράφουμε για να μας δημιουργηθεί η ανάγκη να διαβάσουμε. Διαβάζω λίγο γιατί δεν είχα χρόνω χθές να γράψω και το παιδί στο σχολείο το ίδιο: Δεν έμαθε να έχει χρόνο για να δημιουργήσει και έτσι δεν έχει διάθεση να μάθει: αποστηθίζει και ξεχνάει και άλλες φορές απλά αδιαφορεί για εμένα και αυτά που του λεω.Ψάχνω λοιπόν να κάνω το χαρτί και τον πίνακα μου μουσικό καμβά για εκείνο και βρίσκω τη γλώσσα της μουσικής δύσκολη. Είναι δύσκολο το πεντάγραμμα που για να το μάθεις θές κάποιους μήνες, πιο δύσκολο το να έχω τεχνολογία ή όργανα σήμερα στην κρίση μέσα στην τάξη μου. Και όμως το νιώθω αυτό θέλω: εγώ και τα παιδιά να δημιουργήσουμε, για να θελήσουμε μετά να μάθουμε. Και είναι κάποιες δασκάλες (που τις λέω χαϊδευτικά τρελλές) που με τα ποιήματά τους και τις ιδέες τους (θα φάνταζαν χαζές ίσως σε έναν ακαδημαϊκό συνθέτη) μετατρέπουν το μάθημά μου σε πρόκληση. Γράφω τότε ένα καλαματιανό, ένα ρόκ απλό τραγουδάκι και το εναρμονίζω με ένα πιάνο, το ηχογραφούμε και βάζουμε τρείς εικόνες.... Φτιάξαμε κάτι. Και τότε τα παιδιά με ρωτούν, τότε τα παιδιά ακούν τα λόγια μου: γιατί όταν είμαι κρυωμένος η φωνή μου ακούγεται βραχνή, γιατί χρειάζομαι τις νότες για να θυμάμαι τη μουσική; Ερχεται το κορίτσι απο την Πέμπτη και την Εκτη και με ρωτάει πώς τα ποιήματά της θα γίνουν τραγούδια. Τι χαρά μεγάλη όταν γίνει αυτό. Και τα παιδιά με τα βιολιά στο ολοήμερο να παίζουν τις δικές τους ακαταλαβήστικές μελωδίες στο βιολί (ψύγματα ρυθμών και ηχοχρωμάτων μιας 'πολύπλοκης' ατονικής μουσικής. Είναι όμως η πρώτη το δύσκολο σημείο. Θα μάθουν τα παιδιά να φτιάχνουν το δικό τους τραγούδι με δύο ή τρείς νότες, δύο ή τρείς ρυθμους. Στην εποχή μας ο συνθέτης είναι μόνος γιατί δεν πάσχισε να μάθει και στους μαθητές του την τέχνη του. Γιατί θεώρησε οτι οι μικροί μαθητές του θα πρέπει να ενηλικιωθούν (όπως αυτός που ήταν άτυχος) για να έχουν τα εφόδια να φτιάξουν την πρώτη τους μουσική. Και εγώ τα ίδια πιστεύω πολλές φορές μέσα μου, ιδιαίτερα όταν είμαι κουρασμένος και απογοητευμένος.
Πρέπει όμως κάτι να αλλάξει σε όλο αυτό. Οσο ερμηνεύουμε τη μουσική, όσο παίζουμε και γραφουμε μουσική, τόσο θέλουμε να μάθουμε και άλλα γι' αυτήν. Οταν απλά την ακούμε στο CD και την τηλεόραση..... τίποτε δεν γίνεται. Και νιώθει κανείς πως η μουσική δημιουργία είναι μια μετουσίωση. Ισως και τώρα που μιλάω, όπως και χθές μετουσιώνω αυτό που ακούω (http://www.youtube.com/watch?v=Rx4CZ7WRRvc)  σε λόγο. Μα τώρα θα κλείσω, θα παίξω ενα παιχνίδι και μετά θα προσπαθήσω να μελετήσω.

Κυριακή, 3 Φεβρουαρίου 2013

Αντί προσευχής

Κάτω απο τους ήχους της ενάτης αναλογίζομαι την πορεία προς την αφοσίωση στην μουσική, Εύχομαι ο χρόνος να μου επιτρέψει να της δοθώ με όλο μου το είναι, όσο αυτό δεν με απομακρύνει απο τους φίλους, τους μαθητές και τους συγγενείς μου. Είναι βαθιά ανάγκη να ζήσω κοντά της και να την αφήσω να κατακτήσεο όλο το είναι μου. Στις ώρες της λύπης είναι η ελπίδα και την ώρα της χαράς μια δεύτερη σύντροφος. Απο το πρώτο δάκρυ στο άκουσμά της ως τις τελευταίες στιγμές της ζωής ας βρίσκεται δίπλα μου, μέσα μου. Και τις μέρες που η καθημερινότητα θα την διώχνει μακριά μου, θα περιμένω τα βράδια να γυρίσει κοντά μου, να με ξυπνήσει το βράδυ και να ανέβω στον λόφο για να την συναντήσω ή να καθήσω στον υπολογιστή με τα ακουστικά ή με το χαρτί στο αρχαίο θέατρο ή πάνω στην έδρα την ώρα που τα παιδιά κάτι γράφουν. Θα με χαιρετήσει μέσα απο τον ήχο του ενός παιδιού και θα πώ πως εκεί ξαναγεννήθηκε, στον πιό απρόσμενο ήχο της φύσης που ξαφνικά θα γεννήσει μέσα μου το συναίσθημα. Στο σχήμα του ψαριού, του φρούτου, της γραμμής που τράβηξα στην σελίδα ή τον αριθμό του μέτρου και της νότας. Θα με ξαφνιάσει στον αυτοσχεδιασμό μου ή θα μου κλείσει την πόρτα την πιο δυνατή στιγμή όταν θα την κοιτάξω με υπεροψία και σιγουριά για την δήθεν μεγαλοσύνη μου. Μέσα στις νότες του πατέρα, του αδερφού, της γιαγιάς, του ξάδερφου και της μάνας μου θα την ανακαλύψω. Γιατί την τέχνη αυτήν την δανείστηκα και έχω χρέος να την κρατήσω ζωντανή, να την αποτυπώσω και να την μεταδόσω. Δεν προσδοκώ πιά να γίνω σπουδαίος (κάποτε πιο νέος το ήθελα αυτό). Αυτό που θέλω είναι να τιμήσω αυτό που μου δώσαν, να το φροντίσω, να το θρέψω και να το δώσω στην επόμενη γενιά.
Ευτυχώς δεν είμαι μόνος είμαστε αρκετοί πια. Δεν είναι λίγες οι φορές που θα δώ το χαμόγελο του συνοδοιπόρου, τη φωνή του νεότερου που ζητά να βοηθήσει, το καταφατικό βλέμα του γηραιότερου. Τι χαρά είναι αυτή όταν τα βλέπω. Μακάρι να μπορούσα να νιώσω οτι είμαστε χιλιάδες, να βγούμε στον δρόμο και να παίξουμε μαζί, να χαρούμε την μουσική και να φύγει αυτή η αίσθηση της μοναξιάς που τόσο απεχθάνομαι.
Και όταν δεν μπορώ να τραγουδώ ή να παίζω ή να διευθύνω και να γράφω, τότε, όπως η γιαγιά καθισμένος σε μια καρέκλα να ακούω τα παιδιά και τα εγγόνια μου, να ανακαλύπτουν στις νότες τους τις νότες μου, να μελετούν στα μέρη που εγώ μελέτησα, να επιλέγουν τα κομμάτια που επέλεξα κάποτε χωρίς να ξέρουν οτι το είχα κάνει και εγώ και πάνω απο όλα να ψάχνουν για κάτι νέο και νέοι να αμφισβητούν πολύ. Να προλάβω να δώ τον δίπλα δρόμο που εγώ φοβήθηκα να ακολουθήσω, να δώ αυτό που δεν πρόλαβα εγώ να κάνω, να γίνεται.
Ευχή με τα όργανα να βγούμε στους δρόμους, τα σχολεία, τις πλατείες..... Μα η μουσική μας να έχει βάθος, να δείχνει την αφοσίωση μας και την ευθύνη μας για αυτήν. Να εμπνέει και να έχει ήθος. Να αγκαλιάζει την επιστήμη, να εξερευνεί και παράλληλα να εκφράζει, να δημιουργεί, να ψάχνει να βρεί...
Αυτό που αγαπώ παραπάνω στην δουλειά μου είναι το πόσες φορές ένιωσα οτι σήμερα δεν ξέρω καθόλου μουσική και πρέπει να ξεκινήσω απο την αρχή απο το μηδέν.
Αυτό που δεν αντέχω είναι ακριβώς το ίδιο. Δεν είμαι μουσικός, δεν ξέρω μουσική, δεν έχω κάνει ποτέ στην ζωή μου μουσική μέχρι.... την στιγμή που θα πάψω να γράψω και θα προσπαθήσω να μεταφέρω άλλες δύο νότες στο χαρτί ή τον υπολογιστή, μέχρι την στιγμή που θα ξανατραγουδήσω ή θα παίξω στο βιολί, την στιγμή που θα κοιτάξω την χορωδία, την ορχήστρα, την τάξη ή τον μαθητή απέναντι μου. Δεν ξέρω αν θα είναι μετά απο αυτό, αύριο ή ποτε όμως περιμένω υπομονετικά την στιγμή, θυμάμαι ακόμη πως ήταν την προηγούμενη φορά και ελπίζω να μην αργήσει γιατί αυτή είναι η μόνη πραγματική τροφή, η μόνη πραγματική ζωή.
Και φτάνω στο τέλος και στο τέλος δεν υπάρχει παρά μια απλή ιδέα, όλα καθαρίζουν και γίνονται ξεκάθαρα, πίσω απο την πολυπλοκότητα της σκέψης υπάρχει μια απλή μελωδία, ενας ρυθμός, μια φόρμα μια δυναμική η ένας τονισμός, όλα συμπιπτουν με το βάδισμα, το θρόισμα των φύλλων τον ήχο ενός ζευγαριού στο κρεβάτι. Αυτή είναι η τέχνη μου και η γλώσσα μου νότες, σύμβολα ήχων, ιδέες και ψευδαισθήσεις που με βοηθούν να τα γράψω, να τα μεταδώσω.
Αν φοβάμαι κάτι, φοβάμαι να είμαι μακριά της, να μην μπορώ να την φέρω στο μυαλό μου. Ομως τώρα είναι εδώ και εγώ το γιορτάζω που γύρισε και έλειπε όλη μέρα και ήρθε η ώρα να βρεθώ πλάι της με τις τελευταίες νότες της ενάτης.
Καληνύχτα! Πάω να γράψω. Θα τα πούμε αύριο. Σε ευχαριστώ, σε ευχαριστώ πολύ για όλα.
Καληνύχτα!

Πέμπτη, 31 Ιανουαρίου 2013

Απειλή.... Επίθεση και φυγή

Δεν αρέσκομαι να αναπτύσω θέματα που αφορούν την πολιτική που δεν είναι άλλωστε και η ειδικότητά μου. Ωστόσο ενα γνώριμο συναίσθημα στο σχολείο με αναγκάζει να επανέλθω στο θέμα, πράγμα που δεν θέλω να κάνω συχνά. Είναι το συναίσθήμα της απειλής. Αυτό το συναίσθημα που ξεκινά απο την πιθανότητα τον επόμενο χρόνο να μετατεθείς ή να μην δουλεύεις και συχνά σου προκαλεί μια άρνηση να δώσεις τον καλύτερο εαυτό σου και έναν φόβο. Πολλές φορές μεταφέρεις αυτόν τον φόβο, σαν επιθετικότητα προς τους συναδέλφους σου ή ακόμα και τα ίδια τα παιδιά.
          Ελεγα σήμερα σε έναν συνάδελφο οτι η πορεία των σπουδών μου, η όποια πορεία των σπουδών του καθ' ενός πολλές φορές τον οδηγεί στη σκέψη οτι έχει το δικαίωμα κάποια στιγμή στη ζωή του να διεκδικήσει να κάνει κάτι πιο σύνθετο, πιό εκλεπτισμένο. Δεν υποτιμώ την δουλειά με τα  παιδιά αλλά σκέφτομαι πόσο θα ήθελα να είχα τη δυνατότητα να κάνω ένα κύκλο συναυλιών, να έχω χρόνο να γράψω και να παίξω κομμάτια, να ερευνήσω σε βάθος κάποια θέματα της επιστήμης μου.... Ολα αυτά, σε εμένα τον ίδιο φαντάζουν πολυτέλειες και κατηγορώ συχνά τον εαυτό μου που τολμά να σκεφτεί τόσο 'ελιτίστικα' σε αυτή την τόσο δύσκολη περίοδο που άλλοι πεινούν, δεν έχουν δουλειά κ.τ.λ.
         Υστερα πάλι κάθομαι και σκέφτομαι πως αυτό δεν θα έπρεπε να θεωρείται τόσο παράλογο για έναν οποιονδήποτε άνθρωπο. Η κρίση λοιπόν επιδρά και στην αυτοεκτίμηση μου, όπως και σε όλους. Θα πρέπει να δώσω λοιπόν νέα αξία στο άρτιο, στο προσεγμένο, στο λεπτομερές μέσα σε αυτήν την κατάσταση, να ξαναζητήσω το επίπεδο και να πιστέψω ξανά στην αξία της επιστημονικής γνώσης, της επικαιρομένης όμως επιστημονικής γνώσης που εδρεύει εκτός Πανεπιστημίου. Δεν ξέρω αν έχω τέτοια δύναμη αλλά δεν έχω άλλη επιλογή.
         Και τα όνειρα του καθηγητή, του ερευνητή, του σολίστα, του συνθέτη πρέπει να ξαναζωνέψουν εκτός των παραδοσιακών δομών: Ωδεία, Πανεπιστήμια, Δημοτικές και Κρατικές ορχήστρες, επιχορηγούμενες απο το Δήμο συναυλίες κ.τ.λ. Είναι μια περίοδος ανασύνταξης. Ανυπομονώ και εγώ να δώ τη στιγμή της πτώσης αυτών που πρόδοσαν την ειλικρίνεια και την ορμή της νιότης μου (και θα την δώ), κοιτώ όμως να πορευθώ με την εμπειρία που μου δώρισε η πράξη κάτω απο την τεράστια δυσκολία των συνθηκών: Τα 24 ωρα ταξίδια στην Αθήνα για ένα μάθημα, τα ξενίχτια στο αεροδρόμιο για να δώ τον καθηγητή την άλλη μέρα, τα 10ωρα καθημερινά μαθήματα για να πληρωθούν οι λογαριασμοί. Πίσω απο αυτά πιστεύω, και το πιστεύω πραγματικά θα έρθει αυτό που θα ονομάσω και εγώ και οι φίλοι μου αριστούργημα, το προσωπικό μου δημιούργημα. Θα έχει την ίδια ανεκτίμητη αξία με αυτό των φίλων και συνοδοιπόρων μου που και αυτοί πονούν και πασχίζουν δίπλα μου. Και θα λυπηθώ όταν θα σκίσει την σάρκα αυτών που τόσο καιρό γελούσαν μπροστά μας, θα νιώσω και τότε αδύναμος όπως πρίν. Επιλέξαμε όμως να δράσουμε με έναν τρόπο και είμαι σίγουρος πως είναι ηθικός και τίμιος σε αντίθεση με τον φόβο που περικλείουν οι πράξεις αυτών που αισθάνονται συνέχεια πιο έντονα και πολύ έτσι όπως ένιωσα σήμερα το πρωί. Να επισημάνω οτι το συναίσθημα αυτό δεν το προκάλεσε ο διευθυντής μου, κάποιος δάσκαλο ή ενα παιδί, αλλά  τα νέα που λαμβάναμε για την τύχη της δουλειάς μας απο τα ΜΜΕ.
Και αυτά τα ΜΜΕ..... αστο καλύτερα.....
      

Δευτέρα, 28 Ιανουαρίου 2013

Το δίκτυο των ομάδων

Ηταν το 2007 όταν πέρασε για πρώτη φορά η ιδέα απο το μυαλό μου να δώσω όργανα στα παιδιά του ολοημέρου και να δοκιμάσουμε να παίξουμε. Η πρώτη απόπειρα έγινε με την ομάδα που φτιάξαμε στο 12ο. Είχα πάρει παιδιά απο το σχολείο και προσπάθησα να φτιάξω μια υτοσχέδια ορχήστρα. Η αλήθεια είναι πως ένα ποσοστό των παιδιών συνεχίζουν μέχρι σήμερα την ενασχόληση τους με τις μουσικές ομάδες αλλά ο κύριος στόχος, που ήταν τα παιδιά να γράψουν μουσική δεν επετεύχθη.
          Γυρνάω σήμερα, το 2013 σε αυτόν. Εχω ήδη καταφέρει να έχω ενα μίνιμουμ παιδιών που 'διαβάζουν' μουσική στο σχολείο (απο ταμπλατούρα) και μπρορούν να παίξουν. Δεν έχουν μάθει να συντονίζονται ακόμη και να αντιδρούν γρήγορα και οι προσπάθειες για να γράψουν τα ίδια μουσική δεν έχουν γίνει ακόμη συστηματικές. Πίσω απο αυτά τα παιδιά είναι τα παιδιά των ομάδων της χορωδίας, της γειτονιάς και της ορχήστρας Ξένη Εμνερ με ανάλογες εμπειρίες.
           Λείπει ασφαλώς η υλικοτεχνική υποδομή: Υπολογιστές, ηχεία,  μικρά keyboard,  μικρόφωνα, λογισμικό ηχογράφησης και παρτιτούρας. Η ιδέα και η πρόθεση είναι όμως πάλι εδώ να συμπληρώσει το 'πλέγμα' της αισθητικής εκπαίδευσης που έχω στο μυαλό μου. Ενα πλέγμα που, πρέπει να σημειώσω περνά μέσα απο την αντίστοιχη έλλειψη αυτών των δραστηριοτήτων που ένιωσαν σε εκείνη την ηλικία. Το να παίξεις σε μια ορχήστρα στα 8 σου χρόνια, το να έχεις τα μέσα να φτιάξεις μουσική (η αλήθεια είναι πως το είχα κάνει αλλά το άκουσαν λίγοι) στα 10 και να υπάρχει ακροατήριο να την ακούσει.
       Το μεγάλο βήμα της φετινής χρονιάς είναι η ενσωμάτωση των οργάνων (των βιολιών) στην χορωδία. Τα παιδιά τώρα θα μπορούν να τραγουδούν και να παίζουν. Σύντομα φαντάζομαι να προστεθούν μπάσα όργανα (τσέλο) και αργότερα πνευστά, για να φτιαχτεί ο πυρήνας μιας συμφωνικής ορχήστρας. Το επόμενο όμως 'σύνορο' θα είναι η αναμόρφωση της διδασκαλίας των θεωρητικών της μουσικής που θα πρέπει να περάσουν απο την μουσική δημιουργία και την πράξη. Και φυσικά η ανασύνταξη των στρατηγικών της επικοινωνίας πέρα απο το νησί που προϋποθέτει την ενεργή και δημιουργική χρήση ηλεκτρονικών μέσων και της αναζήτησης όλων των 'φυσικών' επαφών εντός και εκτός του νησιού και της χώρας.
        Αν είναι κάτι που χαρακτηρίζει αυτήν την περίοδο κρίσης είναι το κλείσιμο στο 'καβούκι' μας. Αυτή είναι μια πρώτη, φοβισμένη αντιμετώπιση της κρίσης. Σε δεύτερο επίπεδο όμως θα έρθει η ανάγκη της αναδημιουργίας και εδώ θα υπάρξει η δυνατότητα για πραγματική έκφραση και ελευθερία. Πολλοί απο τους μηχανισμούς του παρελθόντος όπως οι συντηρητικές μέθοδοι διδασκαλίας και η υλική 'αποδοτικότητα' της ρουτίνας έχαουν αποδυναμωθεί σε τέτοιο βαθμό που δίνουν 'χώρο' για καινοτόμες δράσεις. Το πρόβλημα είναι η ελαχιστοποίηση του κόστους. Πόσο θα ήθελα γράφοντας σήμερα εδώ να ερχόταν ένας και να μου έδινε ενα ποσό να επενδυθεί στις δράσεις που περιγράφω (να αγοραστούν π.χ. όργανα ή υπολογιστές). Αυτά όμως προϋποθέτουν άλλου τύπου δράσεις (ελεγχόμενες απο υπουργεία και επιχειρήσεις) που ανήκουν στα παλαιότερα σκεπτικά. Και αυτό όχι λόγω των ανθρώπων που τα απαρτίζουν αλλά λόγω των δομών που έχουν αναπτύξει.